{"id":729,"date":"2021-10-21T16:31:12","date_gmt":"2021-10-21T14:31:12","guid":{"rendered":"http:\/\/dr-cinar.com\/kuran-i-yeniden-anlamak-3"},"modified":"2021-10-21T17:18:06","modified_gmt":"2021-10-21T15:18:06","slug":"kuran-i-yeniden-anlamak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dr-cinar.com\/de\/tuerkischsprachige-aufsaetze\/kuran-i-yeniden-anlamak\/","title":{"rendered":"Kur\u2019an-\u0131\u00a0 Yeniden Anlamak"},"content":{"rendered":"

\u201cDe\u011fi\u015fmeyen tek \u015fey de\u011fi\u015fme kanunudur.\u201d(1)<\/sup> diyen Mutahhari\u2019ye kat\u0131lmamam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. D\u00fcnyan\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u00f6y olarak alg\u0131land\u0131\u011f\u0131 \u015fu d\u00f6nemde bu olgu kendisini daha bariz hissettirmektedir. Adeta de\u011fi\u015fime ve yenilenmeye a\u00e7\u0131k olanlar ayakta kalmakta, direnenler ise, zaman\u0131n ac\u0131mas\u0131z \u00e7arklar\u0131 aras\u0131nda yok olup gitmektedirler. O halde hayat\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ku\u015fatan bu de\u011fi\u015fim ve yenilenme olgusu kar\u015f\u0131s\u0131nda, insanl\u0131\u011f\u0131 k\u0131yamete de\u011fin karanl\u0131ktan ayd\u0131nl\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmak amac\u0131na(2)<\/sup> matuf olarak g\u00f6nderilen, kendisini hidayet rehberi(3)<\/sup>, rahmet ve \u015fifa kayna\u011f\u0131 olarak tavsif eden Kur\u00e2n\u2019\u0131n, zaman mefhumunun zorlad\u0131\u011f\u0131 bu de\u011fi\u015fim ve yenilenme realitesi kar\u015f\u0131s\u0131nda tak\u0131nm\u0131\u015f oldu\u011fu tav\u0131r, ister istemez ak\u0131llara gelmekte, zihinleri me\u015fgul etmektedir.<\/p>\n

D\u00fcnyada en fazla satan (Best Seller) kitaplar\u0131n dahi bir sonraki bas\u0131mlar\u0131nda yazarlar\u0131 taraf\u0131ndan d\u00fczenlemeye tabi tutularak, eklemeler-\u00e7\u0131karmalar yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. \u00d6yleyse 14 as\u0131rl\u0131k bir s\u00fcreci b\u00fcnyesinde ta\u015f\u0131yan, k\u0131yamete de\u011fin s\u00fcreci de ta\u015f\u0131yacak olan ve bu d\u00fcnya insan\u0131na hitap eden Kur\u00e2n\u2019\u0131n her \u00e7a\u011fda yeniden yorumlan\u0131p anla\u015f\u0131lmas\u0131 nas\u0131l temin edilecektir? Kur\u00e2n, zaman fakt\u00f6r\u00fc nazar-i dikkate al\u0131narak b\u00fcnyesinde yap\u0131lacak olan bu faaliyete ne kadar, nereye kadar ve nas\u0131l yakla\u015fmaktad\u0131r?<\/p>\n

Konunun anla\u015f\u0131lmas\u0131na matuf olarak sorulan bu suallerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde cevapland\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in usul ilimlerinden faydalan\u0131lma ihtiyac\u0131 vard\u0131r. \u0130\u00e7erisinde 77.200 ilim(5)<\/sup> ve binlerce farkl\u0131 konular\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan bahsedilen bir kitabin bir b\u00fct\u00fcn olarak 21. Y\u00fczy\u0131la girerken yeniden nas\u0131l anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131na ili\u015fkin direk net bir \u015fey s\u00f6ylemek ilmen m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Kur\u00e2n, bizatihi kendisinin anla\u015f\u0131lmas\u0131 hususunda ayetlerini iki ana gruba ay\u0131rarak (6)<\/sup> bize bu hususta yol g\u00f6sterir. Al-i \u0130mran suresinde ge\u00e7en mezkur ayete g\u00f6re Kur\u00e2n; kitab\u0131n anas\u0131 olarak addedilen muhkem ayetlerle, m\u00fcte\u015fabih ayetlerden olu\u015fmaktad\u0131r. Muhkem, manas\u0131 kolayl\u0131kla anla\u015f\u0131lan, harici bir tefsire ihtiya\u00e7 duymayan ve tek manas\u0131 olan ayetlerdir.(7)<\/sup> M\u00fcte\u015fabih ise, bir \u00e7ok manaya ihtimali olup, bu manalar\u0131ndan birini tayin edebilmek i\u00e7in harici bir delile ihtiyac\u0131 olan ayetlerdir. Biz Kur\u00e2n\u2019\u0131n kendisinin anla\u015f\u0131lmas\u0131 hususunda yapm\u0131\u015f oldu\u011fu bu taksimi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmakla beraber, daha ziyade yeniden yorumlanmaya ve anla\u015f\u0131lmaya yatk\u0131n olan ve olmayan ayetlerin i\u00e7eriklerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak ele almay\u0131 konumuz a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u00f6rmekteyiz.
\nKur\u00e2n\u2019a bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ayetlerin konular\u0131n\u0131; akide, ahl\u00e2k, hukuk (insan s\u00f6z, fiil ve davran\u0131\u015flar\u0131, insanlar aras\u0131, devletler aras\u0131 ili\u015fkiler, iktisat, y\u00f6netim\u2026), fiziki alem (kainat ve ona ili\u015fkin hususlar), \u00f6nceki milletlerin k\u0131ssalar\u0131 ve ahiret alemi olarak ana ba\u015fl\u0131klar halinde sunabiliriz.<\/p>\n

Hukuk ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda toplad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ayetlerin kaynaklarda, ibadetle al\u00e2kal\u0131 olanlarla, muamelatla al\u00e2kal\u0131 olanlar olmak \u00fczere iki ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda incelendi\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Toplam 317 ayet olarak ifade edilen bu ahk\u00e2m ayetlerinin 89 adeti ibadetlerle al\u00e2kal\u0131d\u0131r.(8)<\/sup> \u0130badete ili\u015fkin ayetlerin muamelata ili\u015fkin ayetlere oranla daha tafsilatl\u0131 anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r. Bunun nedeni ibadet ve benzeri konular\u0131n di\u011fer konulara oranla zaman ve de\u011fi\u015fim olgular\u0131ndan uzak olmalar\u0131, bu hususlarda akl\u0131n hareket alan\u0131n\u0131n dar olmas\u0131d\u0131r. Bu konulardaki tart\u0131\u015fmalar \u00f6zle al\u00e2kal\u0131 olmay\u0131p, daha ziyade teferruatla al\u00e2kal\u0131d\u0131r. Muamelata ili\u015fkin konulara gelince, miras hukuku, evlilik mahremiyetleri, had cezalar\u0131ndaki miktarlar, bo\u015fanma keyfiyeti ve say\u0131s\u0131na ili\u015fkin hususlar ve benzerleri d\u0131\u015f\u0131nda yukarda da ifade etti\u011fim gibi tafsili olmay\u0131p m\u00fccmeldir. Bu alanlar\u0131n teferruatlar\u0131yla anlat\u0131lmay\u0131p m\u00fccmel b\u0131rak\u0131lmas\u0131 geni\u015f bir hareket ve yorum alan\u0131n\u0131 temin etmektedir.(9)<\/sup> Kur\u00e2n\u2019da idare hukukuna ait 10, ceza hukukuna ait 30, devlet ve devletler aras\u0131 hukuka ait 25 ayetin bulundu\u011funun takribi rakamlarla ifade edilmesi(10)<\/sup> ve bu ayetlerin genelde sadece ana hatlara ili\u015fkin saptamalar yapmas\u0131, bu sahaya ait esnekli\u011fin, zamana g\u00f6re \u015fekillenme kabiliyetlerinin y\u00fcksek olu\u015flar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k g\u00f6stergesidir. Bu hususa ili\u015fkin olarak Imamu\u2019l-Haremeyn\u2019in (\u00f6. 478\/1085) h\u00fck\u00fcm ve fetvalar\u0131n onda dokuzunun rey ve istibatla elde edildi\u011fine ili\u015fkin ifadesi konumuz a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. \u00d6rne\u011fin Kur\u00e2n\u2019da al\u0131\u015f-veri\u015fe ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlere ait 4 ayet vard\u0131r. Bunlar; 1- Bey\u2019in (al\u0131\u015f-veri\u015f) hel\u00e2l olup, riban\u0131n (faiz) haram olusu,(12)<\/sup> 2- Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 r\u0131za \u015fart\u0131n\u0131n ileri s\u00fcr\u00fclmesi.(13)<\/sup> 3- Al\u0131\u015f veri\u015f i\u015flemlerinde \u015fahit tutulmas\u0131n\u0131n istenmesi.(14)<\/sup> 4- Cuma vaktinde al\u0131\u015f-veri\u015f yap\u0131lmamas\u0131n\u0131n istenmesi.(15)<\/sup> \u0130fade edilen ayetler al\u0131\u015fveri\u015f hukukunun \u00f6z\u00fcn\u00fc te\u015fkil edip, ana hatlar\u0131n\u0131 \u00e7izer. \u00dcnl\u00fc f\u0131k\u0131h kitab\u0131 Mecelle\u2019ye bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda konuya ili\u015fkin 300\u2019den fazla h\u00fckm\u00fcn ve kural\u0131n var oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bu kurallara da bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu 4 kural\u0131n temel olarak devaml\u0131 g\u00f6zetildi\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Ayr\u0131ca devlet y\u00f6netiminin \u015eura prensibine oturtulmas\u0131 Kur\u00e2n\u2019\u0131n bu husustaki temel yakla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r. Fakat Kur\u00e2n y\u00f6netimde odak kavram olan \u015euran\u0131n mahiyeti ve nas\u0131ll\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda bize bilgi sunmaz. As\u0131l olan bu prensibin i\u015fletilmesidir. Bu dar kal\u0131plar aras\u0131na sokarak detayland\u0131rmak, s\u00fcrekli yenilenim ve de\u011fi\u015fim s\u00fcrecinin \u00e7ok yo\u011fun ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bu kurumun iflas\u0131na yol a\u00e7mak demektir. Bu ise ilahilik vasf\u0131n\u0131n zedelenmesi olacakt\u0131r ki, b\u00f6yle bir \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n i\u00e7inde bulunduklar\u0131 \u00e7a\u011f\u0131n \u015fartlar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak bu ve bu nevi ayetlere yakla\u015fmalar\u0131, \u00f6zden uzakla\u015fmadan yeni yorumlar getirerek ayetin i\u00e7ini doldurmalar\u0131 elzemdir.<\/p>\n

Akaid alan\u0131na giren ayetler ki, ahirete taalluk eden ayetleri de bu grupta m\u00fctalaa edebiliriz. Akl\u0131n ve ona paralel olarak di\u011fer duyu organlar\u0131n\u0131n acziyetlerinin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc en bariz aland\u0131r. Cennet ve cehennem, k\u0131yamet, hasr, mizan, melek, s\u0131rat gibi \u00f6rneklerini \u00e7o\u011faltabilece\u011fimiz hususlar\u0131 inceleyen ayet-i kerimelerin alemlerin ve boyutlar\u0131n\u0131n farkl\u0131 olup fiziki ilimlerle kavran\u0131lamamas\u0131, b\u0131rak\u0131n bu ayetleri yeniden anlamay\u0131, bize bu hususta fazla bir hareket alan\u0131 b\u0131rakmamaktad\u0131r.<\/p>\n

Ahl\u00e2ka ili\u015fkin ayetlere gelince ki, bunlar\u0131 ana hatlar\u0131yla ifade etmek gerekirse, ana-babaya sayg\u0131, g\u0131ybet etmeme, yalan s\u00f6ylememe, kibir ve gururla arkada\u015f olmama gibi misallerini \u00e7o\u011faltaca\u011f\u0131m\u0131z bu nevi ayeti kerimeler evrensel ve zaman \u00fcst\u00fc olup, 25. Y\u00fczy\u0131la da girseniz yeniden anla\u015f\u0131lmaya ve yorumlanmaya ihtiya\u00e7 duymazlar. Bu grup i\u00e7erisinde m\u00fctalaa edilebilecek bir k\u0131s\u0131m ayet-i kerimeler de vard\u0131r ki bunlar; insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131 (derununa), nefsin mertebeleri, kalbi selim\u2019in tarifi ve Allah\u2019\u0131n idrak edilmesi hususunu i\u015flemektedir. Bu nevi ayetlerin ve hususlar\u0131n kafa g\u00f6z\u00fcyle de\u011fil, g\u00f6n\u00fcl g\u00f6z\u00fcyle anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ayet-i kerime ilan etmektedir.(16)<\/sup> Pascal\u2019\u0131n sonsuzu yakalayan idrak olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131(17)<\/sup> bu kudreti (basireti) elde edenlerin bu husustaki derecelerine ba\u011fl\u0131 olarak yorumlad\u0131\u011f\u0131 bu ayet-i kerimelerin zaman ve de\u011fi\u015fim kavram\u0131yla ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 kurmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n

Fiziki ilimlere, kainat\u0131n yap\u0131s\u0131na ili\u015fkin ayet-i kerimelerin varl\u0131\u011f\u0131 Ku\u2019r\u00e2n\u2019da kendisini hemen hissettirir. Deneysel ilimler olarak da adland\u0131r\u0131lan bu sahaya ili\u015fkin ayet-i kerimelere \u00f6rnek olarak; kainat\u0131n birli\u011fi, canl\u0131lar\u0131n ve hayat\u0131n oksijene dayanmasi(18)<\/sup>, atomun par\u00e7alanmas\u0131 ve atomun b\u00fcnyesindeki hareket,(19)<\/sup> d\u00fcnyan\u0131n yuvarlakl\u0131\u011f\u0131 ve d\u00f6nmekte olu\u015fu, g\u00fcne\u015f sisteminin Vega\u2019ya do\u011fru hareket halinde olu\u015fu(20)<\/sup>, ceninin ana rahminde \u00fc\u00e7 koruyucu perde ile sar\u0131l\u0131 bulunmas\u0131(21)<\/sup> parmak izi\u2026(22)<\/sup> Bu hususa ili\u015fkin \u00f6rnekleri \u00e7o\u011faltmam\u0131z m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Tamamen fiziki ilimlerle alakal\u0131 olan bu nevi ayetlerin teknolojinin geli\u015fimine paralel olarak yeniden anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve yorumlanmas\u0131 gerekir. Ayni \u015fekilde eski milletlerle ili\u015fkin olarak verilen bilgilerin arkeolojik kaz\u0131lar\u0131n verilerine g\u00f6re zenginle\u015ftirilerek yeniden yorumlanmak suretiyle yeni ku\u015faklara aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n bir tavr\u0131 olarak g\u00f6rmek gerekir.<\/p>\n

Parmak izi ve di\u011fer fiziki ilimlerle ilgili anlad\u0131klar\u0131 mana ile, ke\u015ffedildikten sonraki ku\u015faklar\u0131n bu ayeti kerimelere y\u00fckledikleri manan\u0131n \u015fartlar\u0131na g\u00f6re bu ayeti kerimeleri anlarken, sonraki ku\u015faklar bu sahada meydana gelen terakki nedeniyle bu ayetleri daha net anlayabilmi\u015flerdir. Bu durum bizim i\u00e7in de s\u00f6z konusudur. Kur\u2019\u00e2n\u2019da \u015f\u00fcphesiz ilmin \u015fu anda eri\u015fmi\u015f oldu\u011fu seviyenin \u00fczerinde ilim gerektiren, bizim okuyup \u015f\u00f6ylesine ge\u00e7ti\u011fimiz fakat bizden sonraki nesillerin teknolojinin geli\u015fimiyle daha net ve yeniden anlayacaklar\u0131 konular mevcuttur ve ayn\u0131 hal onlar i\u00e7in de s\u00f6z konusu olup, bu yeniden anlama faaliyeti bu sahadaki geli\u015fmeye paralel olarak k\u0131yamete de\u011fin yenilenerek s\u00fcrecektir.<\/p>\n

Verilen b\u00fct\u00fcn bu bilgilerin yan\u0131nda Kur\u2019\u00e2n muhataplar\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde bulunduklar\u0131 \u00e7a\u011f\u0131n \u015fartlar\u0131na kars\u0131 esnekli\u011fini temin edecek, belli bir konuya mahsus olmayan, b\u00fct\u00fcn alan\u0131 kapsayan, nasslar\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131, yorumlanmas\u0131, uygulanmas\u0131, yeni i\u00e7tihatlara ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda elde kriter olarak kullan\u0131lacak genel te\u015fri prensipler, k\u00fclli kaideler vaz etmi\u015ftir.<\/p>\n

Bunlardan baz\u0131lar\u0131n\u0131 ifade etmek gerekirse; zaruretlerin haram olan \u015feyleri mubah k\u0131lmas\u0131,(23)<\/sup> \u015fura prensibi,(24)<\/sup>adaletin tesisi,(25)<\/sup> s\u00f6zle\u015fmelere riayet(26)<\/sup>, g\u00fc\u00e7l\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn kaldirilmasi(27)<\/sup> gibi.<\/p>\n

Ayr\u0131ca Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n b\u00fcnyesinde tamamen zaman ve mekan unsuruyla kay\u0131tlanm\u0131\u015f ayet-i kerimeler de vard\u0131r. Bu grup i\u00e7erisinde m\u00fctalaa edilecek ayetlere m\u00fc\u015fahhas olarak sure-i Enfal\u2019de ge\u00e7en ve Cenab-\u0131 Hakk\u2019\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc olma amac\u0131na matuf olarak m\u00fc\u2019minlere sava\u015fta d\u00fc\u015fmanlara kar\u015f\u0131 kullanmak i\u00e7in \u00f6\u011f\u00fctledi\u011fi at besleme(28)<\/sup> tavsiyesini net bir \u00f6rnek olarak verebiliriz. \u0130slam\u2019\u0131n ilk d\u00f6nemleri i\u00e7in sava\u015f kabiliyeti mevcutlar\u0131 aras\u0131nda en y\u00fcksek olan atlar\u0131n beslenmesi o d\u00f6nemin g\u00fc\u00e7l\u00fc olma prensibini yans\u0131tmaktad\u0131r. Sava\u015f teknolojisinin \u00e7ok y\u00fcksek olup, binlerce y\u00fckseklikten nokta at\u0131\u015f\u0131 yapan geli\u015fmi\u015f sava\u015f u\u00e7aklar\u0131 ve kilometrelerce uza\u011f\u0131 verilen komutlarla vuran geli\u015fmi\u015f f\u00fczeler kar\u015f\u0131s\u0131nda askeri alanlar\u0131 haralara \u00e7evirircesine at besleyemeyiz herhalde. \u00d6yleyse b\u00fcnyesinde tamamen zaman ve mekan kay\u0131tlar\u0131yla y\u00fckl\u00fc bu ayet-i kerimeyi 21. y\u00fczy\u0131la girerken \u00e7a\u011f\u0131n gerektirdi\u011fi en \u00fcst d\u00fczeyde harb teknolojisine sahib olmak seklinde yeniden anlayaca\u011f\u0131z.<\/p>\n

Zira ayet-i kerimede as\u0131l olan d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc olmad\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yan\u0131nda Hz. \u00d6mer\u2019in k\u0131tl\u0131k d\u00f6neminde h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapanlara ayetin belirledi\u011fi el kesme cezas\u0131n\u0131 uygulamamas\u0131, M\u00fcellefe-i Kulub\u2019a verilen zekat\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n g\u00fc\u00e7lendiklerini gerek\u00e7e g\u00f6stererek kesmesi,(29)<\/sup> \u00d6mer bin Abd\u00fclaziz\u2019in bu uygulamay\u0131 i\u00e7inde bulundu\u011fu d\u00f6nemi dikkate alarak tekrar y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe sokmas\u0131 ayetlerin \u00e7a\u011f ve zaman mefhumu ve buna paralel olarak olu\u015fan bir tak\u0131m \u015fartlar kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi hususunda bize \u0131\u015f\u0131k yakmaktad\u0131r. Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 hususunda bizatihi Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n kendisini \u00e7ift manal\u0131 (zahir-bat\u0131n) olarak vas\u0131flamas\u0131(30)<\/sup> Ras\u00fblullah\u2019\u0131n bu konuya ili\u015fkin s\u00f6zleri kaynaklarda geni\u015f yer bulmu\u015ftur. Ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z konunun hacminin s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 nedeniyle bu hususta bu kadar\u0131yla iktifa edece\u011fiz.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak diyebiliriz ki; Kur\u2019\u00e2n, b\u00fcnyesinde bulundurdu\u011fu ayetlerin kendilerine has \u00f6zellikleri nazar-\u0131 dikkate al\u0131narak, muhataplar\u0131 taraf\u0131ndan, ayetin tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 geni\u015flik \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde, \u00e7a\u011f\u0131n \u015fartlar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak yeniden yorumlanmal\u0131 ve yeniden anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Aksini d\u00fc\u015f\u00fcnmek k\u0131yamete de\u011fin bir s\u00fcreci ama\u00e7layan bu ilahi mesaj\u0131n m\u00fczele\u015fmesine, muhataplar\u0131n\u0131n ise ilahi mesaj ad\u0131na kaosa girip, d\u00fcnyadan kopmalar\u0131na neden olur.<\/p>\n

\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014-
\nDipnotlar:
\n1- Mutahhari, Ayetullah Murtaza, Nizamu Hukuki\u2019l-mer\u2019e fi\u2019l-\u0130slam, s. 76, Tahran, 1985,
\n2- Kur\u2019an, \u0130brahim (14, 1)
\n3- Kur\u2019an, Bakara (2, 2), \u0130sra (19, 9),
\n4- Kur\u2019an, \u0130sra (17, 86),
\n5- \u0130mam-i Gazali, \u0130hya-u Ulumi\u2019d-din, 1\/822. Ist. 1996.
\n6- Kur\u2019an, Ali-Imran (3, 7),
\n7- Cerraho\u011flu, \u0130smail, Tefsir Usul\u00fc, s. 128, Ankara, 1997,
\n8- Erdo\u011fan, Mehmet, \u0130slam Hukukunda Ahkam\u0131n De\u011fi\u015fmesi, s. 39, \u0130st. 1994,
\n9- Zeytden, Abd\u00fclkerim, F\u0131k\u0131h Usul\u00fc, s. 151, \u0130st. 1993, (\u00e7eviri: \u00d6zcan Ruhi)
\n10- Attar, Fahreddin, F\u0131k\u0131h Usul\u00fc, s. 34, \u0130st. 1992,
\n11- Karaman, Hayreddin, \u0130slam Hukukunda \u0130\u00e7tihat, s. 26, \u0130st. 1996,
\n12- Kur\u2019an, Bakara (2, 285),
\n13- Kur\u2019an, Nisa (4, 129),
\n14- Kur\u2019an, Bakara (2, 282),
\n15- Kur\u2019an, Cuma (62, 9),
\n16- Kur\u2019an, Enam (6, 102),
\n17- \u00d6zt\u00fcrk, Yasar Nuri, 400 Soruda Islam (Kur\u2019an), s. 93, Ist. 1997,
\n18- Kur\u2019an, Enbiya (21, 30),
\n19- Kur\u2019an, \u0130sra (17, 44),
\n20- Kur\u2019an, Yasin (36-37-40),
\n21- Kur\u2019an, Z\u00fcmer (39, 6),
\n22- Kur\u2019an, K\u0131yamet (75, 3-4),
\n23- Kur\u2019an, Bakara (2, 173), Maide (5, 3),
\n24- Kur\u2019an, Al-i \u0130mran (3, 130), Nisan (45, 2-29),
\n25- Kur\u2019an, Sura (42, 15), Maide (5, 8), Enam (6,152),
\n26- Kur\u2019an, Maide (5, 1),
\n27- Kur\u2019an, Maide (5, 6), Hac (22, 78), Nur (24, 61), Ahzab (33, 77), Feth (48, 17),
\n28- Kur\u2019an, Enfal (8, 60),
\n29- Bu hususta bkz. \u00dcnal, Halid, Al-Faruq Umar \u0130bn Al-Hattab, K\u00f6ln 1998 (Verlag Islam Bibliothek)
\n30- Kur\u2019an, Z\u00fcmer (39, 23)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201cDe\u011fi\u015fmeyen tek \u015fey de\u011fi\u015fme kanunudur.\u201d(1) diyen Mutahhari\u2019ye kat\u0131lmamam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. D\u00fcnyan\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u00f6y olarak alg\u0131land\u0131\u011f\u0131 \u015fu d\u00f6nemde bu olgu kendisini daha bariz hissettirmektedir. Adeta de\u011fi\u015fime ve yenilenmeye a\u00e7\u0131k olanlar ayakta kalmakta, direnenler ise, zaman\u0131n ac\u0131mas\u0131z \u00e7arklar\u0131 aras\u0131nda yok olup gitmektedirler. O halde hayat\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ku\u015fatan bu de\u011fi\u015fim ve yenilenme olgusu kar\u015f\u0131s\u0131nda, insanl\u0131\u011f\u0131 k\u0131yamete de\u011fin […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-729","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tuerkischsprachige-aufsaetze"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dr-cinar.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/729","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dr-cinar.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dr-cinar.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dr-cinar.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dr-cinar.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=729"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.dr-cinar.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/729\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1043,"href":"https:\/\/www.dr-cinar.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/729\/revisions\/1043"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dr-cinar.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=729"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dr-cinar.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=729"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dr-cinar.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=729"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}